نیمساعت میگذرد. حالا نور قرمز کمرنگ عجیب و ملایمی بر روی برف می افتد. گرگ ناله کنان از جا برمیخیزد و سر زیبایش را به سمت نور میگیرد. این ماه بود که نور افشانی میکرد. ماهی که در جنوب شرق عظیم و سرخ به رنگ خون بالا آمده بود و آرام در آسمان ابری بالاتر میرفت. هفته ها میگذشت که ماه چنین بزرگ و قرمز رنگ نبود. چشمان غمگین گرگِ در حال مرگ به قرص ماه کم نور خیره میماند و دوباره نفس نفس زنان زوزه ضعیف و بیصدائی همراه با درد در دل شب میکشد.

در این هنگام نور چراغها و صدای قدمها از پشت سر نزدیک میشوند. دهقانان با پالتوهای کلفت بر تن، صیادان و گماشتگان جوان با کلاهی از پوست خز و پوششی روی کفش با خشونت و زحمت در میان برف گام برمیداشتند.

آنها گرگ در حال مرگ را می یابند و طنین خوشحالیشان در فضا میپیچد. دو تیر به سویش شلیک میکنند که هر دو به خطا میروند. بعد متوجه میشوند که گرگ در حال مردن است و با چوبدستی و چماق به جانش می افتند، اما گرگ دیگر ضربه ها را حس نمیکرد.

جسم خرد شده اش را با خود بطرف پائین کوه میکشند. آنها میخندیدند، آنها بر خود میبالیدند، آنها به خاطر نوشیدن عرق و قهوه خوشحالی میکردند، آنها آواز میخواندند، آنها دشنام میدادند. هیچ یک از آنها اما نه زیبائی جنگل پوشیده از برف را دید و نه درخشش جلگه مرتفع را، و نه ماه قرمز رنگ را که بر بالای شاسه رال آویزان بود و نور کمرنگش در لوله تفنگهای آنها، در بلور های برف و در چشمان شکسته گرگ به قتل رسیده منعکس گشته بود.

_ پایان _

آن سه گرگ بعد از چنین صید خوبی در آن منطقه غریب احساس آسایش و همزمان احساس رمانده شدن میکردند.

بی پرواتر گشته بودند و در روز روشن به آغل مزرعه یک لبنیات ساز حمله آوردند و نعره ماده گاوها، تق تق خرد شدن کمدهای چوبی، صدای کوبیده شدن سم بر زمین و نفسهای داغ و تشنه فضای تنگ و گرم را از خود پر ساخت.

اینبار اما انسانها پا در میان گذارده بودند. برای گرگها جایزه معین گردیده بود تا دلیلی شود بر دو برابر شدن شجاعت روستائیان. و آنها توانستند دو گرگ را بکشند، بکی را با تیر تفنگ که به گلویش شلیک کردند و دیگری را بوسیله تبر کشتند. سومین گرگ جان بدر برد و آنقدر دوید تا نیمه جان بر روی برف افتاد.

او کوچکترین و زیباترین آن سه گرگ بود، یک گرگ مغرور، زورمند و چابک. مدت درازی همانطور روی برف قرار داشت. جلوی چشمانش دایره های قرمز خون به چرخش افتاده بودند و گاهی ناله دردناکی مانند سوت از دهانش خارج میگشت. تبری به کمرش اثابت کرده بود.

اما او توانست رفع خستگی کند و دوباره از جا بلند شود. تازه میتوانست ببیند چه مسافت درازی را دویده است. هیچ جا نه خانه ای دیده میشد و نه انسانی. روبرویش کوه عظیم شاسه رال Chasseral پوشیده از برف قرار داشت.

تصمیم میگیرد کوه را دور بزند و چون تشنگی عذابش میداد کمی از پوسته سخت بخ بسته برف میخورد.   

گرگ Der Wolf اثریست از هرمن هسه که در سال 1903 به چاپ رسید.

وداع 

و حالا دوستان، من با شما وداع میکنم. و شما میدانید که زرتشت عادت ندارد هنگام خداحافظی از شنوندگان خود خواهش کند به او وفادار بمانند و مانند شاگردانی سر براه پشتکار به خرج دهند. شما نباید زرتشت را عبادت کنید. شما نباید از زرتشت تقلید کنید. شما نباید بخواهید که زرتشت شوید! در هریک از شما هیبتی مخفیست که هنوز در چُرت کودکانه عمیقی فرو رفته است. بگذارید این قامت زنده شود! در درون هر یک از شما ندائیست، یک اراده و خواستی طبیعی، خواستی به سمت آینده، به سوی تازگی و بلندی. بگذارید این قامت بالغ گردد و آهسته و موزون به پایان برسد. مراقب این قامت باشید!

آینده شما این یا آن، پول و یا قدرت، حکمت و یا اقبالِ در کار نیست _ جوانان آلمانی، آینده شما و راه سخت و پر خطر شما این است: پخته شدن و خدا را در درون خود جستن. چیزی سختتر از این برای شما وجود ندارد. شما همیشه خدا را جستجو میکردید، اما نه در درون خویش. خدا جای دیگری نیست. هیچ خدائی وجود ندارد مگر در درونتان.

دوستان من، اگر من بار دیگر بازگردم، از چیزهای دیگر صحبت خواهیم کرد، از چیزهای زیبا و شاد. و بعد آنطور که من آرزویش را دارم، در کنار هم خواهیم نشست و مانند مردان با یکدیگر قدم خواهیم زد، هریک از ما قوی مانند بقیه، هر یک از ما مطمئن به خود که واجبتر از آن در جهان نیست و همینطور اطمینان به شانسی که با بی پروایان و مردان قوی مهربان است.

حالا بروید و کوچه های خود را با سخنگویان بیشمار دوباره جستجو کنید. فراموش کنید آنچه را که این بیگانه پیر کوه نشین به شما گفت. زرتشت هرگز خردمند نبوده، او همیشه یک بذله گو و رهگذری بُلهوس بوده است. به هیچیک از سخنگویان و معلمین اجازه ندهید پرنده ای در گوشتان بنشانند. در هر یک از شما تنها یک پرنده وجود دارد، فقط پرنده ای که به شما تعلق دارد و گوش دادن به او واجب است. این را برای وداع به شما میگویم: به پرنده گوش کنید! به صدائی که از درونتان برمیخیزد گوش بسپارید! و بدانید، هرگاه این صدا خاموش بماند باید چیزی کج قرا گرفته باشد و شما در راه سهی قدم برنمیدارید.

اما اگر پرنده شما صحبت کند و بخواند، پس آنگاه در هر آزمایش و هر انزوای دور و سرد و در تاریکترین سرنوشت از او پیروی کنید!

_ پایان _       

شما آلمانیها بیشتر از هر خلق دیگری به اطاعت کردن عادت کرده اید. ملت شما بسیار آسان و با کمال میل فرمانبرداری کرد و مایل به برداشتن یک قدم بدون دستور و متابعت از مقررات و لذت بردن از این کار نبود، کشور خوب شما با تابلوهای قانون و بخصوص با تابلوهای قوانین ممنوعه بسان جنگلی پوشیده شده بود.

به به، چه اطاعتی این خلق خواهد کرد هنگامیکه پس از این مدت بسیار طولانی ِ درنگ و خسته از انتظار بار دیگر اصوات مردانه به گوشش برسد؟ به هنگامیکه بار دیگر بجای امر و نهی آهنگ قدرت و اعتماد به گوشش بخورد؟ هنگامیکه دوباره شاهد کرداری باشد که بخشنده بزرگ دستور اجرایش را به فرمانبر کوچک نداده است، بلکه شاد و سالم از سر پدرانشان به بیرون جهیده است؛ روشن و نجیب مانند آن خدای ِ زن یونانیان؟

دوستان، آنچه را که خلق شما مشتاق و تشنه آن است فراموش نکنید! هر از گاهی به آن فکر کنید و یادتان باشد که عمل و مردانگی در کتابها و از خلق صحبت کردن نمیروید. عمل و مردانگی بر روی کوهها رشد میکند و رسیدن به آن از طریق رنج و انزوا میگذرد، رنجی که با کمال میل بر دوش کشیده شده است و انزوائی خود خواسته.

و اما، بر خلاف تمام سخنگویان ملت شما من فریاد میزنم: احتیاج به شتاب نیست! آنها اما از همه گوشه ها به شما میگویند:"عجله کنید! بدوید! تصمیم خود را در یک دقیقه بگیرید! جهان در حال سوختن است! وطن در خطر است!" اما حرف مرا باور کنید: خطری وطن را تحدید نخواهد کرد اگر که شما برای خودتان وقت بگذارید، اگر که شما خواسته، سرنوشت و اعمالتان را به مرحله نهایی رسانده و اجازه دهید که آنها بالغ گردند! تصمیم گیریهای سریع و خشنودی از اطاعت کردن از فضایل آلمانی ها به شمار می آیند، اعمالی که در حقیقت تقوا نیستند.

دوستان، اجازه ندهید سرهایتان خم گردد! باعث خنده زرتشت پیر نگردید! آیا این بداقبالیست که شما در زمانی جدید، طوفانی و پر سر و صدا متولد گشته اید؟ آیا این یک سعادت نمیباشد؟

شما و ملت شما

دوستان، شما هنوز به من بدگمانید و مرا اغلب از گوشه چشم نگاه میکنید. و من میدانم که چه چیز من مورد پسندتان قرار نمیگیرد و شما را از من میرماند: شما میترسید که زرتشت، این شکارچی موش شما را فریفته و از راه ملت دورتان سازد، ملتی که دوستش میدارید و برایتان مقدس است! آیا اینطور نیست؟ آیا درست و خوب حدس نزدم؟

دو نظریه نزد معلمان و در کتابهایتان یافت میشود: یکی آموزش میدهد که ملت همه چیز و فرد بی ارزش است و در آموزش دیگر جمله را میچرخانند. زرتشت اما هرگز معلم نبوده است و معلمان شما حد اکثر دلیل خنده او را فراهم می آورند. دوستان عزیز، شما حق انتخاب اینکه آیا میخواهید ملت باشید و یا یک فرد را ندارید! برای آنکه درختان در هوا نرویند خوب مراقبت گردیده است! در آسمان انزوا و در آسمان مردانگی تا حال کسی که فقط در کتابها در باره آن خوانده و تصمیم به انجام آن گرفته باشد رشد نکرده است! شما جوانان، اگر من از شما بپرسم: پس آن چه چیزیست که ملت شما چنین سرسختانه آنرا مطالبه میکند؟ احتیاج مبرمشان چیست؟ شما جواب خواهید داد: ملت ما احتیاج به عمل کردن دارد، خلق ما محتاج به مردانیست که فقط حرف نمیزنند و کسانیکه میدانند چگونه باید کارها را انجام داد! بسیار خوب دوستان، این حوب است که حالا شما بخاطر خود و یا خلق خود کار میکنید _ اما فراموش نکنید از کجا کردارها برمیخیزند، از کجا صبح خنک، شادان و مردانه می آید _ و سرکشی ای که از آن کردارها به بیرون میجهند، مانند آذرخشهایی که از ابر میجهند. آیا آنرا فراموش کردید؟ آیا باز به یاد آوردیدش؟

دوستان، آنچه خلق شما و تمام خلقهای دیگر بدان محتاجند، وجود مردانیست که خود بودن را آموخته اند، مردانی که سرنوشت خود را شناخته اند. تنها سرنوشت این مردان است که با سرنوشت خلق گره میخورد، تنها این مردانند که از حرفها و احکام و تمام بی مسؤلیتهای ترسناک دستگاه اداری ناراضیند. تنها این عده شجاعت دارند، شجاعتی مانند شیر. این مردان لطف و مهربانی دارند و دارای خوئی آرام، شاداب و سالم اند که از آن کردار درست برمیخیزد.

مایلم یکبار پرهیزکاریتان را بیش از این روی زانوهایم قرار ندهم، بلکه راست روی پاهای قدرتمند مردانه و فولاد گشته خویش بایستد!

اما شما از کجا آنرا اگر که سرچشمه اش از قلب خودتان نبوده است چنین دقیق میدانستید؟  

اصلاح جهان 

^{ای جوانان، واژه ای وجود دارد که اگر از دهان شما شنیده شود مرا آزرده میسازد _ اگر که بیشتر باعث خنده ام نگردد! و این واژه اصلاح جهان میباشد. شما این آواز را در گله و انجمن هایتان با کمال میل میخواندید، امپراطور شما و همه پیامبرانتان این ترانه را با عشق مخصوصی میخواندند. و ترجیع بند این ترانه مصرعی از ذات آلمانی و بهبود یافتن بود. دوستان، ما باید بیاموزیم از قضاوت کردن در باره اینکه آیا جهان خوب و یا خراب میباشد اجتناب کنیم، و باید از این ادعای عجیب اصلاج جهان درگذریم. جهان اغلب درست و خوب سرزنش نشده است، زبرا سرزنش کننده یا بد خوابیده و یا زیاد غذا خورده بوده است. اغلب جهان را خجسته و قابل ستایش میدانند، زیرا ستایش کننده جهان همین الساعه دختری را بوسیده بوده است. جهان برای اصلاح شدن خلق نشده است. و شما هم خلق نشده اید تا اصلاح گردید. شما اما اینجائید تا خودتان باشید. شما اینجائید برای اینکه جهان با این نغمه و با این سایه ها ثروتمندتر بشود. خودت باش، و بدینسان جهان زیبا و دارا میگردد! اما اگر خودت نباشی، اگر دروغگو و بزدل باشی، بنابراین جهان فقیر گشته و چنین به نظرت می آید که نیازمند اصلاح میباشد. اتفاقاً حالا، در این زمانه غریب، ترانه اصلاح جهان باز به شدت خوانده میشود، به شدت نعره کشیده میشود. چه پست و مست اما به گوش می آید، آیا آن را نمیشنوید؟ چقدر ملایمت و خوشبختی در این ترانه کم است، و چه کم زیرکانه و حکیمانه به گوش میرسد! این ترانه مانند یک قاب برای هر عکسی مناسب میباشد. مناسب امپراطور و پاسبان بوده است، مناسب پروفسورهای مشهور آلمانی شما، و مناسب دوستان قدیمی زرتشت! این ترانه بیمزه مناسب دموکراسی و سوسیالیسم، مناسب پیمان ملل و صلح جهانیست، مناسب الغاء ناسیونالیسم و مناسب سوسیالیسم جدید. این ترانه را دشمنان شما برایتان میخوانند، در یک دسته کُر، جائیکه یکی مانند همه میخواند، یکی که مایل است بقیه را تا حد مرگ با آواز بکشد. آیا متوجه نیستید: در هرجائی که این ترانه خوانده شود دستها در جیب به مشت تبدیل میشوند، و در آنجا نفع شخصی و خودپرستی در کار است _ آن هم نه یک خودپرستی فردی اصیل، کسی که خود پرستی را برای ارتقاء و برای مانند فولاد آبدیده کردن خود میخواهد، بلکه بخاطر پول و کیسه پول، بخاطر خودپسندی و وهم. از آنجائیکه انسان از خودپرستی خود شروع به خجالت کشیدن میکند، پس در این وقت صحبت کزدن از اصلاح جهان آغاز میگردد، و خود را پشت چنین کلماتی مخفی میسازد. دوستان من، من نمیدانم که آیا هرگز حهان اصلاح گردیده است، که آیا جهان همیشه و به طور مساوی خوب و یا بد بوده است. من این را نمیدانم، من فیلسوف نیستم، برای آن کم کنجکاوی میکنم. اما این را میدانم: که اگر هم زمانی جهان بوسیله انسانها اصلاح گردیده باشد، بوسیله انسانها ثروتمندتر، زنده تر، مخاطره آمیزتر و بامزه تر شده باشد، با این وجود به دست اصلاح طلبان اینکار انجام نگرفته است، بلکه بدست خودخواهان واقعی، به دست آن گروهی که من با رضای کامل مایلم شما را هم در آن قرار دهم به انجام رسیده است. آن کسانیکه بطور جدی و حقیقی خودخواهند، کسانیکه مقصود و هدفی نمیشناسند، کسانیکه برایشان زندگی کردن و خود بودن کافیست. آنها رنج بسیار میبرند، اما آنها با رضایت رنج میبرند. آنها با رضایت بیمارند، اگر هم که دلیل رنج بردنشان بیماری آنها باشد. و اگر اجازه داشته باشند که مرگ مخصوص به خود را تجربه کنند با رضایت میمیرند! با اینها شاید که جهان گاه گاهی اصلاح شده باشد _ همانگونه که یک روز پائیزی با یک ابر کوچک، با یک سایه کوچک قهوه ای رنگ و با پرواز سریع دسته کوچکی پرنده اصلاح میگردد. باور نکنید که جهان از همان هنگام که انسانها بر روی آن پا نهادند بیشتر از این محتاج اصلاح است _ نه چارپا، نه رمه، بلکه تعدادی انسان، تعدادی انسان کمیاب که ما را خوشحال میکنند، همانگونه که ما را پرواز پرنده و یک درخت در کنار دریا خوشحال میسازد _ فقط به این خاطر که آنها آنجا هستند، چونکه چنین موجوداتی وجود دارند. شما جوانان، اگر میخواهید بلندپرواز باشید، بنابراین برای کسب این افتخار کوشش کنید! اما این کار خطرناکیست و شما را به گوشه نشینی هدایت میکند و میتواند به راحتی بانی مرگ گردد.}

^{دوستان، هدف ما وهمی کودکانه نیست _ آیا ندیدم آن کشتی ها، ارتش و آنهمه قدرت و پول به چه سرنوشتی دچار گشتند؟ آیا این را دوباره فراموش کرده اید؟ شما جوانان آلمانی، هدف ما مشغول گشتن با اسامی و ارقام نیست. هدف ما مانند هدف همه موجودات با سرنوشت یکی شدن است. اگر کار ما این باشد دیگر مهم نخواهد بود که ما بزرگ باشیم یا کوچک، دارا یا ندار و مهم نیست به رویمان لبخند زده شود و یا از ما وحشت کنند، ابداً ربطی به این چیزها ندارد. بگذارید در باره این موضوعات انجمن سربازان و کارگرانِ اندیشه سخنرانی کنند! آیا در جنگ و در هنگام زجر بردن به خودتان بازنگشتید، اساسی تر نگشتید، اگر میخواهید همچنان مانند قبل سرنوشت را تغیر دهید و اگر میخواهید از دست زجر فرار کرده و پختگی را خار شمرید، پس غرق شوید!}

^{اما دوستان شما مرا درک میکنید، من این را از نگاهتان میخوانم. شماها در کلماتِ تلخ پیر کوه نشین، این پیر شریر، دلجوئی را حس میکنید. میتوانید آن کلماتی را که او از رنج، از سرنوشت، از انزوا به شما گفت به یاد آورید.}

^{حس نمیکنید در آن رنجی که شما متحمل گشتید نسیمی از گوشه نشینی به شما اصابت کرده باشد؟ آیا گوشهای شما برای آوای آهسته سرنوشت حساستر نشده است؟ آیا حس نمیکنید که چگونه دردهایتان پخته میگردد؟ که چگونه رنج شما نشان و یادآوری به نقطه اوج میتواند معنا بدهد؟ تسلیم اهدف نگردید، مخصوصاً حالا که ابدیت تمام اهداف زیبای پریروزتان را ویران ساخته است! از شما خواهش میکنم، از خود خجالت بکشید، اما نه بخاطر آنچیزهائی که خدا به شما گفته است! خود را برجسته و ممتاز بدانید، خود را از دعوت شدگان بدانید، خود را از برگزیدگان بدانید، اما نه برگزیده شده برای این چیز و آن چیز، نه در تجارت و برای قدرت جهانی شدن، و نه برای دموکراسی و سوسیالیسم! شما برگزیده شده اید که در رنج به خویش بازگردید و در دردِ نفسهایتان و ضرب آهنگ قلبتان آنچه را که گم کرده اید دوباره بدست آورید، برگزیده شده اید هوای ستارگان را تنفس کنید و از کودکی به مردی برسید. جوانان، از شکایت کردن دست بردارید! به اشگ ریختنهای کودکانه بخاطر خداحافظی از مادر و نان شیرین خاتمه دهید! نان تلخ خوردن بیاموزید، نان مردان را، نان سرنوشت! بعد خواهید دید که وطن خود را به شما هویدا خواهد ساخت، وطنی که بهترین اجدا شما آنرا داشته و دوست اش میداشتند. و بعد شما  از انزوا به اجتماع باز خواهید گشت؛ به آن اجتماعی که دیگر آغل و محل جوجه کشی نیست، به اجتماعی از مردان، به یک امپراطوری بدون مرز، و آنگونه که پدرانتان آن را میخواندند به امپراطوری خدا. آنجا برای هر فضیلتی جا است، حتی اگر که مرزهای کشورتان تنگ باشند. آنجا برای هر شجاعتی بقدر کافی جا است، حتی اگر شما دیگر ژنرالی نداشته باشید! زرتشت  شروع میکند دوباره به خندیدن وقتی او به شما کودکان اینچنین تسلی باید بدهد.}                

حق با شماست. من از دشمنان شما دفاع نمیکنم. من آنها را دوست نمیدارم. آنها مانند شما در کامیابی مبتذل و پر از نیرنگ و بهانه اند. _ اما دوستان، آیا مگر هرگز طور دیگری هم بوده است؟ و آیا مگر این به ما مربوط میشود که غیر قابل تغیرها تا ابد به صورتی تازه در شکوه های بلند خود را ظاهر میسازند؟ آنچه به ما مربوط است، و این نظر من است، یا باید مردانه غرق شد و یا اینکه باید مردانه به زندگی ادامه داد. اما مانند کودکان نباید گریست. کار ما این است که سرنوشتمان را شناسائی کنیم. رنجمان را از آن خود کرده و تلخی اش را به شیرینی مبدل سازیم، با رنج هایمان پخته شویم. هدفمان این نیست که با سرعت تمام دوباره بزرگ و ثروتمند و توانا شویم و کشتی و ارتش داشته باشیم. 

اسپارتاکوس

شما میخواهید نظرم را در باره آنانی که خود را اسپارتاکوس مینامند بدانید. تمام افرادیکه در سرزمین شما حالا چنین سخت طلب نیکی و برای تغیر آینده تلاش میکنند، این برده های انقلابی هنوز هم بیش از هر چیز برایم لذت بخشند. چه مصمم اند این افراد، چه زود و تصادفی راه خود را انتخاب میکنند، و چه خوب میفهمند سرراست بروند! براستی که اگر شهروندانتان گذشته از بقیه استعدادهایشان فقط کمی از این قدرت را میداشتند، میتوانست وطنتان نجات یابد و بدست این اسپارتاکوس ها ویران نگردد. آیا این عجیب نیست، و آیا این خواست سرنوشت نیست که این افراد چنین نامی را بدنبال خود یدک میکشند؟ این نادانان، مردانی با مشتهایِ کارگری زبر، این خوارشمارندگان متخصصینِ ِ فرهنگ لاتین و طبقه روشنفکر که خود را با یکی از خوشرقصی هایشان صاحب نامی کردند و بنا به شواهد تاریخی و علمی بوی تعفنش مستقیم به سوی آسمان بلند است! آیا نباید نامیکه آنها از این راه دراز و از چنین زمان دوری به تور انداخته اند سرنوشت هم معنا میداد؟ اما یک چیز خوب در کنار این نام جدید خوابیده است، در کنار این نام بسیار قدیمی، و آن این است که خردمندان را گوشزد به بلوغ انحطاط و یک عصر جدید میکند. این نام میخواهد به ما بگوید همانطور که آن جهان قدیمی به زیر آب فرو رفت، به همانگونه باید این جهان حال ما نیز غرق گردد، اینرا میخواهد به ما بگوید و حق با اوست. باید به زیر آب فرو برود، با تمام آن زیبائیها و تمام آن چیزهای دوست داشتنی که ما را آن به آن متصل میسازد. اما مگر این اسپارتاکوس بود که روزگاری جهان قدیمی آن دوره را نابود ساخت؟ آیا این مسیح از ناصره نبود که این کار را انجام داد، و یا بربرها بودند؟ آیا وفور آن مو طلائیهای مزدور نبود؟ نه. اسپارتاکوس یک قهرمان درخشان تاریخی ست. او شرافتمندانه زنجیرها را از هم گسلاند، چاقو را با رشادت در هوا تاب داد. اما او از بردگان انسان نساخت، و در سقوط سروران آن دوران تنها به عنوان دستیار سهم داشت. آنها آماده اند، آنها سرنوشت را بو کشیده اند، آنها در برابر غرق گشتن مقاومت نمیکنند! متوجه روحی که در این تدبیرها زندگی میکند باش! یأس قهرمانی نیست _ آیا خود شما  آنرا در جنگ تجربه نکرده اید؟ یأس اما بهتر از این ترس تیره رنگ شهروندان است، کسانیکه تنها وقتی دست به قهرمانی میزنند که کیسه پولشان را در خطر میبینند! آنچه را که آنها «کمونیسم» مینامند خوب میشناسیم، این یک نسخه بسیار قدیمی شده و خنده دار از آشپزخانه گرد گرفته طلا سازیست. به آنچه آنها میگویند توجه نکنید! اما دقت کنید که چه میکنند! این افراد قادر به عمل میباشند، زبرا که آنها در مسیرهای فرعی بدنامی به نزدیکیهای بلوغ سرنوشت رسیده اند. شماها بیشتر از آنها امکان دارید، امکان بالاتری، اما شما هنوز در ابتدای راه میباشید، و آنها در انتها. آنها در طریق سخنوری بر شما تفوق دارند، شما دوستان من اما، از همه آنانکه انحطاط را مهیا میسازند، از دو دلان و از پس افتادگان برترید.

اکثر انسانهائیکه از این گله اند، هرگز  طعم گوشه نشینی را نچشیده اند. آنها یکبار خود را از پدر و مادر جدا کردند، اما تنها به این خاطر که به سوی زنی بخزند و سریع در اتحادی تازه و گرم غرق شوند. آنها هیچگاه تنها نیستند، هیچگاه با خود حرف نمیزنند. اما وقتی از گوشه نشینان یکی بر سر راهشان سبز میشود، وحشت کرده و مانند طاعون از او متنفر میگردند، بسویش سنگ میپرانند و آسوده نمیشوند مگر فاصله ای طولانی از او بگیرند. دور و اطراف فرد گوشه نشین را هوایی احاطه کرده است که بوی ستاره ها و بوی سرد فضای ستاره ها را میدهد، و همینطور او کمبود همه چیزهای دوستداشتنی را دارد؛ بوی خوش گرم وطن و بوی خانه را. زرتشت اندکی از بوی این ستاره ها و بوی آن سرمای شریر را در خود دارد. زرتشت مسیر درازی از طریق گوشه نشینی را پیموده است. او مدتها در پشت نیمکت های کلاس درس رنج نشسته است. او آهنگری سرنوشت را دیده و در آن آهنگر شده است. آخ دوستان، من نمیدانم که آیا باید بیشتر از گوشه نشینی برایتان بگویم یا نه. خیلی مایلم شما را از راه بدر کرده و پیشنهاد رفتن این راه را بدهم و برایتان ترانه ای از شادیهای بسیار سرد کائنات بخوانم. اما میدانم که فقط تعداد کمی این راه را بدون زیان میروند. عزیزان من، بدون مادر نمیشود خوب زندگی کرد، بدون زادگاه نمیشود خوب زندگی کرد، و بدون وطن، بدون ملت، و بدون شهرت، و بدون تمام آن شیرینیهای اجتماع نمیشود خوب زندگی کرد. در سرما زندگی کردن خوش نمیگذرد، و اکثر آنهائیکه این طریق را رفتند به هلاکت رسیده اند. انسان وقتی میخواهد گوشه نشینی مزه کند و به سرنوشت خود پاسخ دهد باید مرگ برایش بیتفاوت باشد. ساده تر و شیرینتر اما با توده مردم رفتن است، اگر چه این رفتن از میان فلاکت بگذرد. خود را مشغول ساختن با <تکالیف> هائیکه روز و ملت تعیین میکنند آسانتر و تسلی بخش تر است. نگاه کنید که چگونه خیابانهایتان پر از انسان سعادتمند است! تیراندازی میشود و زندگی در خطر است، اما همه مایلند به جای تنهائی در سیاهی و سردی شب در میان توده مردم باشند و در آن به هلاکت برسند. اما مگر میشود که من شما جوانان را از راه منحرف کنم!

گوشه نشینی را انتخاب میکنند، همانگونه که سرنوشت انتخابی نیست. وقتی ما آن سنگ جادوئی را که سرنوشت را به سوی خود جذب میکند در خود داشته باشیم گوشه نشینی خود بخود می آید. بسیار انسان که به کویر رفتند و در کنار سرچشمه های زیبا و در معابد زیبا مانند آدمهای افسار گریخته زندگی کردند. دیگران اما کنار ازدهام هزاران نفر ایستاده در انتظارند و در اطراف پیشانی هایشان هوای ستاره ها در جریان است. اما سعادت از آن کسیست که گوشه نشینی خود را یافته است، نه آن گوشه نشینی نقاشی شده و شعر گشته، بلکه گوشه نشینی خود را که منحصر به فرد و مخصوص اوست. سعادت بر او که زجر کشیدن میداند! سعادت بر او که سنگ جادوئی را در سینه خود دارد! به سوی او سرنوشت می آید، از او کردار برمیخیزد.

شما جوانها از من طریق رنج بردن را میپرسید، و اینکه چگونه میتوان آهنگر سرنوشت خویش بود. آیا شما جواب به این سؤالها را نمیدانید؟ شما که از خلق صحبت میکنید و با توده مردم در تماسید، و فقط با آنها و برای آنها میخواهید زجر ببرید، نه، شما جواب را نمیدانید. من برای شما از گوشه نشینی میگویم. گوشه نشینی طریقیست که انسان از آن اغلب وحشت دارد. در گوشه نشینی تمام وحشتها جمعند، همه مارهای جهان و شریران در آن مستورند. آنجا هراس در کمین است. آیا این اسطوره را از تمام گوشه نشینان، از تمام پیشآهنگانِ کویر انزوا نشنیده اید که میگویند آنها به بیراه قدم گذارده بودند، که آنها بیمار و بداندیش بودند؟ آیا تمام قهرمانیها به اینگونه تعریف نمیشوند که انگار بوسیله تبهکاران انجام گشته اند _ زیرا که خوب است تا خود را از راههایی که به چنین اعمالی منجر میگردند محفوظ داشت؟ آیا در باره زرتشت نمیگویند که او جنون زده به هلاکت رسید _ و در حقیقت هر چه او انجام داد و یا گفت، همه در حالت دیوانگی بوده است؟ و هنگامیکه شما این صحبتها را شنیدید، آیا چیزی در خود حس نکردید، چیزی مانند برافروختگی؟ طوریکه انگار نجیبان و شایسته گان شما همه دیوانه اند، طوریکه انگار شما خجالتزده اید چرا شجاعت ابراز ندارید؟ مایلم برای شما عزیزان از گوشه نشینی آوازها بخوانم. بدون گوشه نشینی از رنج خبری نیست، بدون عزلت قهرمانی غیر ممکن است، و منظور من آن عزلت شاعران زیبا و تآترها نیست، آنجا که چشمه ها به کنار حفره های صخره زاهد برخورد میکند و صدای شُر شُر خوشی میدهد! فاصله کودکی تا مردی تنها یک قدم است، فقط یک قدم. زاهدگشتن، خودگشتن، رها گشتن از پدر و مادر، قدمیست که کودک را به مرد بودن میرساند، و هیچکس آنرا کامل انجام نمیدهد. همه و حتی مقدسترین زاهد و انسان غرغرو در لم یزرعترین رشته کوهها هم با خود رشته نخی به همراه میبرد و آنرا بدنبال خود میکشد، رشته نخی که ته آن به پدر و مادر و همه خویشاوندان عزیز و متعلقاتش وصل است. ای دوستان، هنگامیکه شما چنین گرم از مردم و سرزمین پدری صحبت میکنید، من آن رشته نخ را به شما آویزان میبینم و لبخند میزنم. وقتی مردان بزرگ شما از <تکالیف> و از مسؤلیتشان صحبت میکنند، در آنوقت رشته نخ درازی از دهانشان آویزان میگردد. مردان بزرگ شما، رهبران و سخنگویانتان هرگز از تکالیف نسبت به خود صحبت به میان نمی آورند، هرگز از مسؤلیت در برابر سرنوشتِ خود نمیگویند! آنها به رشته نخ آویزانند، رشته نخی که به سوی مادر و هرچه گرم و مطبوع است رجعتشان میدهد، به آنسویی که شاعران وقتی احساساتی میشوند، از کودکی و شادی بی آلایشش میخوانند. هیچکس این رشته را کامل و برای همیشه پاره نمیکند، مگر در زمان مرگ، اگر که خوشبختی همراهیش کند و او مرگ خود را بمیرد.

نه، شما باید همیشه کار میکردید، همیشه. و هنگامیکه مشغول بودن هم کمک حال شما نگردید، و هنگامیکه سرنوشت در درونتان بجای شیرین و رسیده بودن همیشه فاسدتر و زهرآلودتر میگشت، در این هنگام شما هم کردارتان را توسعه بخشیدید، در این هنگام برای خود دشمنانی آفریدید، ابتدا در تخیل خود و سپس در واقعیت، و بعد شما به میدان جنگ رفتید_میروید، و بعد شما رزمنده و قهرمان شدید! شما تسخیر کردید، شما پوچترینها را تحمل کردید، شما جسارت داشتید عظیمترین کارها را بکنید. و حالا؟ آیا حالا همه چیز روبراه است؟ آیا حالا قلبها آرام و خشنودند؟ آیا حالا طعم سرنوشت شیرین است؟ آه نه، طعمش تلختر از هر زمان دیگر است، و به همین جهت شما با عجله به کارهای تازه پرداختید، درون کوچه ها دویدید، خشمگین و فریاد کشان، انجمن انتخاب کرده و اسلحه هایتان را دوباره خشابگذاری کردید.

و تمام اینها به خاطر این است که شما مدام بخاطر شانه خالی کردن از بار رنج بردن در حال فرار میباشید! در حال فرار از روح و خویش خود!. من شما را میشنوم. شما از من میپرسید، آیا آنچه که شما تحمل کرده اید رنج نمیباشد؟ هنگامیکه برادرانتان بر روی دستان شما میمردند آیا رنج به حساب نمی آید، هنگامیکه اعضای بدنتان یخ میبستند و یا در زیر چاقوی پزشکان تکان تکان میخوردند چه؟

بله، اینها همه رنج بودند _ رنجی خودخواسته، لجوجانه، بیصبرانه، و رنجی که تغیر سرنوشت را میخواست. این رنج قهرمانانه بود _ اگر که کسی یک قهرمان میتوانست باشد، کسیکه خواستار تغیر سرنوشت است و از برابر آن هنوز هم در حال گریز است. آموختن رنج آسان نیست. شما رنج را غالباً و زیباتر در نزد زنها میتوانید ببینید تا مردها. از زنها بیاموزید! زمانیکه نوای زندگی به طنین می آید، گوش سپردن به آنرا بیاموزید و زمانیکه خورشید سرنوشت با سایه های شما بازی میکند، مشاهده گری را!. بیاموزید برای زندگی حرمت قائل شوید! بیاموزید به خودتان حرمت روا دارید! از رنج نیرو زاده میشود، از رنج سلامتی به بار می آید. همیشه انسانهای <سالم> هستند که ناگهان بر زمین افتاده بخاطر کمبود هوا میمیرند. اینها از دسته انسانهائی هستند که زجر کشیدن نیاموخته اند، زجر کشیدن انسان را مانند فولاد آبدیده میسازد. این کودکان هستند که از برابر هر رنجی پا به فرار میگزارند! به راستی که من کودکان را دوست میدارم، اما چگونه میتوانم کودکانی را دوست داشته باشم که در سراسر زندگی خود میخواهند کودک باقی بمانند؟ اما همه شما اینگونه هستید، و از دست رنج و ترسهای قدیمی و غمگین کودکانه در مقابل درد و تاریکی به کار پناه میبرند. و حالا خوب نگاه کنید و ببینید با آنهمه کارها و کوششهایتان و حرفه های دوده ای چه بدست آورده اید! چه از آن آیا برجا مانده است؟ پول به اتمام رسیده است و با آن تمام درخشش کوششهای بزدلانه شما. و یا کجاست آن کاریکه شما با تمام وجود خود انجام دادید؟ کجاست آن انسان بزرگ، آن انسان درخشان، آن عمل کننده، آن قهرمان؟ امپراطورتان کجاست؟ چه کسی جانشین اوست؟ چه کسی باید جانشین او بشود؟ و هنرتان کجاست؟ کجاست آثارتان، همان آثاریکه زمانتان را توجیه میکند؟ کجاست آن افکار بزرگ خشنود؟ آه، شما خیلی کم و خیلی بد رنج برده اید تا بتوانید چیزهای خوب و درخشان خلق کنید! زیرا دوستان من، کردار؛ آن کردار خوب و درخشنده، از عمل کردن نمی آید، و از پر کاری هم، و نه از کوشش و همینطور از چکش زدن. کردار؛ گوشه گیرانه بر روی کوهها میروید، بر قله ها، آنجا نمو میکند که سکوت و خطر است. تکامل اش از آن رنجیست که شما آنرا هنوز باید بیاموزید.

دوستان، چشمهایتان را بگشائید و کردار و رنجی را که یک زاهد پیر به شما نشان میخواهد بدهد خوب تماشا کنید! کردار و رنج همراه با هم زندگی ما را تشکیل میدهند و این دو همجنس هم و یکی میباشند. کودک از آغاز خلق شدن رنج میبرد؛ در زمان بدنیا آمدن رنج میبرد، به هنگام تکامل خود رنج میبرد، اینجا و آنجا رنج میبرد تا اینکه در آخر متجمل مرگ میشود. اما تنها رنجهای خوب، رنجهای صحیح و کل رنجهای خوب زندگی که بخاطرشان از او تقدیر گردیده و دوستش میدارند زنده میماند. طریق خوب رنج بردن هنریست که برابری میکند با نیمی از کل زندگی، و شاید حتی بیش از نیمی از زندگی. دانستن هنر صحیح رنج بردن مساویست با کل زندگی! متولد شدن یعنی رنج، رویش یعنی رنج. زمین از بذر به درد می آید، ریشه از باران و غنچه هنگام انفجار. دوستان من، بدبنسان سرنوشتِ انسان رنج میبرد. سرنوشت زمین است. سرنوشت باران است و نمُو. سرنوشت دردآور است. شماها اما فرار کردن از برابر رنج را <کردار> میخوانید، راضی نبودن به تولد دوباره را و فرار از برابر سرنوشت را <کردار> مینامید! و یا اینکه پدرانتان مینامیدند. در آن وقت که شما روز و شب در دکان ها و کارگاه ها سر و صدا براه میانداختید، هنگامیکه شما صدای چکشهای زیادی را میشنیدید، هنگامیکه شما دوده فراوان در هوا میپراکندید. مرا درست درک کنید، من کمترین دشمنی با چکش زدنها و دود به هوا پراکندن های شما ندارم، و یا با پدران شما. اما اینکه شما توانستید این پر کاری را <کردار> بنامید خنده به لبانم می آورد! اما آن کردار نبود، آن چیزی نبود مگر فرار از برابر رنج.

تنها بودن ناگوار بود _ از این جهت انسان اجتماعها را تشکیل داد. صداهای جورواجور در درون خود را استنطاق کردن ناگوار بود، صداهایی که از شما میطلبند زندگی مخصوص به خود را بکنید، سرنوشت مخصوص به خود را جستجو کنید، با مرگ مخصوص به خود فوت کنید _ ناگوار بود، از این جهت گریختید و با ماشینها و چکشهایتان غوغا به پا کردید، تا اینکه غوغا به دور دستها رفته و ساکت گردید. این چنین پدرانتان انجام دادند، اینچنین معلمانتان انجام دادند، و همانگونه نیز شماها انجام دادید. از شما رنج درخواست شد _ و شماها خشمگین گشتید، شما نمیخواستید رنج ببرید، شما میخواستید فقط چیزی انجام بدهید! و چه انجام دادید؟ اول برای خدای جنجال و بی حسی در دکانهای عجبیتان قربانی کردید، بسیار کار میداشتید و هرگز برای رنج بردن، برای شنیدن، برای نفس کشیدن و از شیر زندگانی و نور آسمان نوشیدن وقت نمیداشتید.

اما شماها رها کردن وطن و خودمداوا کردن را خودپرستانه و تنگ نظرانه میدانید. حال، شاید آنطور هم که به دیده شما می آید کاملاً درست نباشد. ای دوستان! باور نمیکنید که در آخر آن وطنی سالمتر و بهتر رشد میکند که هر بیماری عیب خود را به آن ربط ندهد، که هر رنجوری به مداوای آن بر نیاید؟ آخ، دوستان جوان من، شما اینهمه در دوران شباب آموختید! شما جنگجو بودید، شما صدها بار مرگ را در برابر چشمانتان دیدید. شما قهرمانید. شما ستونهای وطنید. من فقط از شما خواهش میکنم: با این چیزها خود را قانع نسازید! بیشتر بیاموزید! بیشتر کوشش کنید! و گاه گاهی هم به این فکر کنید که صداقت چیز زیبائیست.

هر عمل و هر زایش خوب و شادی در جهان سرنوشتی تجربه گشته و به من تبدیل شده است. شماها قبل از جنگهای طولانیتان ثروتمند بودید، آه، دوستان، شماها ثروتمند و چاق و پر خور بودید، شماها و پدرانتان، و هنگامیکه در شکمهای خود درد احساس کردید، برایتان زمان آن رسیده بود در این درد پی به سرنوشت خود برده و به صدای خوب اش گوش دهید. شماها اما ای کودکان، بخاطر درد شکم عصبانی گشتید و به خود گفتید این گرسنگی و کمبود است که باعث درد شکم شده است. و بعد به جنگیدن پرداختید، بخاطر تسخیر کردن، برای فضائی بیشتر بر روی زمین، برای آنکه غذای بیشتری در شکمهایتان جا دهید. و حالا که به وطن بازگشته و آنچه بخاطرش جنگدید را بدست نیاورده اید، حالا دوباره آه و ناله میکنید، دوباره احساس درد و رنجهای جورواجور میکنید، و دوباره به دنبال بدخواه میگردید، به دنبال دشمن شریری که بانی این دردهاست، و آماده اید به سوی او تیراندازی کنید، اگر چه او برادر شما باشد.

دوستان عزیز، آیا بازگشتن به خود بهتر نیست؟ بهتر نیست که حداقل این بار، دردهایتان را با حرمت بیشتری درمان کنید، با کنجکاوی و مردانگی بیشتری و با ترس و فریادهای کودکانه کمتری؟ نمیتواند آیا این درد تلخ آوای سرنوشتها باشد، و آنها شیرین خواهند شد، اگر شما این آوا را درک کنید؟ آیا نمیتواند چنین باشد؟

همچنین میشنوم که شما دوستان مدام بلند در باره دردها و سرنوشتهای شریری که بر ملت و کشورتان حاکم گشته شکایت میکنید. دوستان جوانم میبخشید اگر که من در این رابطه کمی بدگمان، کمی آهسته و ناراضی در اعتماد کردن هستم! تو و تو، و تو آن گوشه، آیا همه شما تنها به خاطر ملت خود رنج میبرید؟ تنها به خاطر وطن خود رنج میبرید؟ این وطن پس کجاست، سر آن کجاست، قلبش کجا قرار گرفته، از کجای آن میخواهید به معالجه و پرستاری آن آغاز کنید؟ چگونه؟ دیروز به خاطر امپراطور و قلمرو جهان دلواپس بودید، قلمرو و امپراطوریکه به داشتنش مغرور و آنها را مقدس میپنداشتید. تمام آنچیزها امروز کجا هستند؟ درد دلهایتان را امپراطور نفرستاده بود _ میتوانند آیا این دردها از طرف او باشند، وقتیکه دیگر امپراطوری در کار نیست؟ این ارتش و ناوگانها نبودند، و نه این ایالت و یا آن ایالت و قطعه های طعمه که درد و رنج را برایتان فرستادند، این را حالا میبینید. _ اما چرا هنگامیکه در رنجید، فوری مانند امروز از وطن و از ملت، و از چنین چیزهای بزرگ و محترم که حرف زدن در باره آنها خوب است میگوئید، و از چیزهای که اغلب خود را پیش بینی نشده حل میکنند و نیست میگردند؟ ملت چه کسی ست؟ آیا ملت همان سخنران است، یا آنانکه به او گوش میسپارند، آیا ملت آنانی اند که با او موافقند، و یا آنانیکه به سوی او آب دهان می اندازند و چوبدستی در هوا برایش میچرخانند؟

آیا صدای شلیک را که از آن سمت می آید میشنوید؟ ملت کجاست، ملت شما _ در کدام سمت است؟ شلیک میکند، یا به او شلیک میگردد؟ حمله میکند، یا به او حمله میگردد؟ ببینید، این سخت است، فهمیدن همدیگر سخت است، حتی خود را فهمیدن هم سخت است وقتی انسان به واژه های بزرگی مانند ملت و وطن محتاج میگردد.  

سرنوشتی رنج دیده و ناشناخته مانده برای همه دردناک، زهرآگین و مرگ آور است.

زرتشت رو به جوانترین مرد کرده و با حالتی جدی میگوید "به من گوش کنید بچه ها، اگر میخواهید صدای زنگ ناقوسی را بشنوید، نباید بر روی یک پیت حلبی بکوبید. و اگر مایلید فلوت بزنید، اجازه ندارید دهانتان را بر لب شیشه شراب نهید. ای دوستان، آیا مرا میفهمید؟ و به خاطر بیاورید عزیزانم، خوب به خاطر بیاورید: آن چه چیزی بود که شما روزگاری در آن ساعات مقدس از زرتشت خود آموختید؟ آن چه بود؟  آیا دانشی برای دکان بود، یا برای خیابان و میدان جنگ؟ آیا به شما اندرز برای پادشاهان دادم و پادشاهانه، یا شهرنشینانه، سیاسی و یا تجاری با شما صحبت کردم؟ نه، شما یادتان می آید، من زرتشتی صحبت کردم، من به زبان خودم صحبت کردم، مانند آینه خودم را در برابرتان قرار دادم تا با نگاه کردن در آن خودتان دیده شوید. آیا تا حال چیزی از من آموخته اید؟ آیا تا حال هرگز معلم زبان و یا معلم کارشناسی تان بوده ام؟ بنگرید، زرتشت معلم نیست، نمیشود از او سؤال کرد و از او آموخت و در موارد لزوم از نسخه های کوچک و بزرگش بازنویسی کرد. زرتشت انسان است، تو زرتشت هستی، و من زرتشت هستم. زرتشت انسانیست که شماها در درونتان به دنبالش میگردید؛ به دنبال آن انسان صادق، آن انسان فریب نخورده _ مگر میشود که زرتشت بخواهد شماها را فریب بدهد؟ بسیار چیزها زرتشت دیده است، بسیار رنجها برده است، گردوهای بسیاری شکانده و جای زخم دندان مارهای زیادی بر بدن دارد. اما تنها یک چیز را زرتشت آموخت، تنها یک چیز حکمت اوست، تنها یک چیز مایه افتخار اوست. او آموخت زرتشت باشد. و این آن چیزی ست که شما هم میخواهید از او بیاموزید، و در این راه غالباً جسارتتان میشکند. شما باید خود بودن را بیاموزید، همانگونه که من آموختم زرتشت باشم. شماها باید فراموش کنید که کس دیگری هستید، که ناچیز میباشید. باید از یاد ببرید که صداهای دیگران را تقلید کنید و چهره دیگران را چهره خود پندارید. _ و از این جهت، شما دوستان، وقتی زرتشت برای شما صحبت میکند، در حرفهایش به دنبال حکمت، به دنبال هنرها، به دنبال نسخه ها و خدعه ها نگردید، بلکه در حرفهایش خود او را جستچو کنید! از سنگ میتوانید محکم بودن را بیاموزید و از پرنده آواز را. از من اما میتوانید مفهوم انسان و سرنوشت را بیاموزید."

ای استاد، ما تو را ستایش کردیم و دوست میداشتیم، اما باید بدانی که بزرگتر از عشقمان به تو، عشق به خود و به ملتمان است که در درون ما میجوشد."

بازگشت زرتشتZarathustras Wiederkehr   نوشته ایست از هرمن هسه که در سال 1919 به چاپ رسید.

وقتی میان جوانان پایتخت این شایعه پیچد که زرتشت دوباره ظهور کرده و اینجا و آنجا در کوچه ها و میادین مختلف دیده میشود، چند جوان برای جستجوی او براه می افتند. آنها جوانانی بودند که از جنگ بازگشته و در وطن دگرگون و ویران گشته خود پر از اضطراب و بیتابی بودند. زیرا آنها خوب میدیدند که چیزهایی بزرگ اما با مفهومی تاریک اتفاق افتاده است و برای بسیاری این رخدادها مهملی بیش نبود.

این مردان جوان همگی از آغاز جوانی در زرتشت پیامبر و راهنمایشان را میدیدند، آنها با جدیتی مخصوص به جوانان آنچه در باره او نوشته شده است را میخواندند و هنگام راهپیمائی در خلنگزار و کوهستان و شب ها زیر نور لامپ اطاق هایشان در باره آن فکر و صحبت میکردند.

و زرتشت برای آنها مانند هر کس دیگر که میتوانست با اولین آوایش خودِ حقیقی را در تو نیرو بخشد و سرنوشت ات را یادآور گردد مقدس بود. این جوانان زرتشت را در حالی می یابند که در خیابان پهنی در اثر فشار ازدهام مردم به دیواری چسبیده بود و به سخنرانی یکی از رهبران خلق که ایستاده بر سقف ماشینی برای جمعیت ازدهام کرده خطاب میکرد گوش میداد.

او سرا پا گوش بود، لبخند میزد و به صورت های مردم نگاه میکرد. او مانند زاهدی پیر که به امواج دریا و ابرهای صبحگاهی مینگرد به این صورتها نگاه میکرد. او ترسشان را دید، او صبرشان را دید و درماندگی و گریه و نگرانی کودکانه آنها را دید، او همینطور جسارت و نفرت را در چشمان مردم مصمم و مردم ناامید دید، و او از نگاه کردن و در همان حال به سخنرانی ناطق گوش دادن خسته نمیشد.

نشانی که باعث شد جوانان او را بشناسند خنده او بود. او نه جوان بود و نه پیر، او نه مانند یک معلم به چشم می آمد و نه مانند یک سرباز، او مانند یک انسان دیده میشد_ انسانی که انگار همین الساعه از تاریکی ِ شدن خارج شده است، نخستین انسان از نوع خود. جوانان مدتی شک داشتند اما لبخندش آنها را مطمئن ساخت که او خود زرتشت است.

لبخندش روشن و خالی از ریا اما بدون مهربانی بود. شبیه لبخند یک سرباز، و بیشتر از آن شبیه لبخند مرد پیری بود که بسیار دیده و گریه و زاری دیگر برایش بی معنا گشته است. جوانان از این نشانه ها او را شناختند.

هنگامیکه سخنرانی به پایان رسید و مردم با هیاهو شروع به ترک آنجا کردند، آنها خود را به زرتشت رسانده و با احترام به او سلام میدهند و با لکنت میگویند:"تو اینجایی استاد، بالاخره چون تنگدستی بیداد میکند دوباره بازگشتی.

زرتشت، خوش آمدی! تو به ما خواهی گفت چه باید بکنیم، تو ما را به جلو رهبری خواهی کرد. تو ما را از این بزرگترین خطرها نجات خواهی داد."

زرتشت با لبخندی از آنها دعوت میکند او را همراهی کنند و در حال رفتن به مستمعین میگوید:"دوستان من، من بسیار خوشحالم. بله، من دوباره بازگشته ام، شاید برای یک روز، شاید برای یک ساعت. و من تآتر بازی کردن شماها را تماشا میکنم. همیشه تماشای تآتر برایم لذت بخش بوده است، در هیچ کاری بحز بازی تآتر انسان خود را واقعیتر نشان نمیدهد." 

کارمند دلسوزانه شانه هایش را بالا می اندازد. میبیند که من او را درک نکرده ام و میگوید: «آقای سینکلر عزیز، شما کاملاً خیالباف و با جهان غریبه شده اید. اما من از شما خواهش میکنم، به خیابان بروید، فقط با یک نفر صحبت کنید، به فکر خود کمی فشار بیاورید و از خود بپرسید: ما هنوز چه داریم؟ زندگی ما از چه تشکیل شده است؟ بعد حتماً فوری جواب خواهید داد: جنگ تنها چیزیست که در حال حاضر ما داریم! لذت بردن و کسب و کار شخصی، بلند پروازی های اجتماعی، حرص زدن، عشق، کارهای فکری _ تمام اینها دیگر وجود ندارند. ما فقط و فقط باید مدیون جنگ باشیم که توانسته است چیزی شبیه به نظم، قانون و خرد را هنوز در جهان حفظ کند._ آیا نمیتوانید این را بفهمید؟»

آری، حالا دیگر میفهمیدم، و از ایشان تشکر کردم.

بعد از آنجا خارج شده و توصیه نامه برای اداره 127 را در جیبم میگزارم. در نظر نداشتم از آن استفاده کنم، نمیخواستم باز مزاحمتی برای یکی دیگر از این اداره ها ایجاد کنم. و قبل از آنکه دوباره کسی متوجه من بشود و بتواند مرا سؤال پبچ کند، دعای کوچک برکت را در دلم میخوانم، ضربان قلبم را قطع میکنم، میگذارم بدنم در سایه بیشه ای ناپدید گردد و به کوچ قبلی خود ادامه میدهم، بدون آنکه دیگر فکر بازگشت به وطن کنم.

_پایان_

«بله البته، من همان نویسنده ام.»

«اوه، باعث خوشبختی من است. امیدوارم بتونم خدمتی براتون انجام بدم. نگهبان شما مرخصید.»

نگهبان خارج میشود، کارمند دستش را برای فشردن دستم پیش می آورد و سپاسگزارانه میگوید: «من کتابهای شما را با علاقه خوانده ام، و مایلم تا حد امکان به شما کمک کنم. _ خدای من، اما اول به من بگوئید چگونه شما توانستید در چنین موقعیت باورنکردنی ای قرار گیرید؟»

«بله، من تا حال برای مدتی از اینجا دور بودم. من برای چند وقتی به کائنات فرار کردم، باید دو سه سالی طول کشیده باشد. باید بی پرده اعتراف کنم که من تصور میکردم که به احتمال پنجاه در صد جنگ در این بین به پایان رسیده است. _ اما بگوئید، آیا میتوانید برایم یک مجوز مردن تهیه کنید؟ من از شما بینهایت متشکر خواهم شد.»

«شاید بشود کاری کرد. اما شما باید ابتدا مدرک اجازه اقامت داشته باشید و بدون آن هر اقدام دیگری بی فایده است. من توصیه ای برای اداره شماره 127 خواهم نوشت، آنجا شما با ضمانت من حداقل یک کارت موقت اجازه اقامت دریافت خواهید کرد. در ضمن این کارت فقط برای دو روز معتبر است.»

«اوه، از کافی  هم بیشتر است!»

«بسیار خوب، لطفاً بعد از انجام این کار دوباره برگردید پیش من.»

من دست او را فشرده و میگویم: «یک چیز دیگر! اجازه دارم از شما یک سؤال دیگر بپرسم؟ شما حتماً میتوانید فکر کنید که اطلاع من از اخبار و جریانات روز چقدر کم و ناقص است.»

«خواهش میکنم، خواهش میکنم.»

«بله، بسیار خوب _ قبل از هر چیز برایم جالب است بدانم که چگونه در این اوضاع اصلاً زندگی به پیش میرود. آیا کسی آن را تحمل میکند؟»

«اوه بله. شما به عنوان شخص غیرنظامی در موقعیت ویژه و بدی قرار دارید، و حتی بدون جواز! دیگر اشخاص نظامی خیلی کم وجود دارند. مردم یا سربازند و یا کارمند. و بدین طریق زندگی برای اکثریت خیلی بیشتر قابل تحمل میگردد، خیلی ها حتی کاملاً خوشبخت هستند. و به محرومیت ها هم مردم کم کم عادت کرده اند. هنگامیکه سیب زمینی ها به اتمام رسیدند میبایست مردم به حریره چوب عادت کنند _ این حریره در حال حاضر قیرمالی شده و به این خاطر خیلی لذیذ شده است_، در این وقت همه میپنداشتند که تحمل این اوضاع دیگر برایشان مقدور نیست. و حالا می بینند که شدنیست. و در همه چیز این چنین است، در همه چیز.»

میگویم: «میفهمم، در اصل جای تعجب نیست. فقط یک چیز کاملاً دستگیرم نمیشود. به من بگوئید؛ به چه منظور تمام جهان چنین تقلای عظیمی میکند؟ این محرومیت و سختی ها، این قوانین، این هزاران اداره و کارمند _ این چه چیزیست واقغاً که میخواهند با اینها آن را حفظ کنند.؟»

در اطاق زندان چند نفری بیکار نشسته و یا ایستاده بودند. جلوی در سرباز نگهبانی ایستاده بود. اگر از فقدان کفش بگذریم من بهترین لباس را نسبت به دیگران بر تن داشتم و این جلب نظر میکرد. همبندان با احترام از من دعوت به نشستن میکنند و بلافاصله مردی کوچک اندام و خجالتی با کنار زدن دیگران خود را به کنارم میرساند. او خود را محتاطانه به سمت گوشم خم کرده و آهسته در گوشم می گوید: «من یک پیشنهاد افسانه ای برای شما دارم. من در خانه یک چغندر قند دارم!، یک چغندر قند کامل، چغندر قندی بی نقص! وزنش تقریباً سه کیلو میشود. شما میتونید اونو داشته باشید. چه مبلغی براش میپردازید؟»

او گوش اش را به سمت دهانم می آورد و من آهسته در گوش او میگویم: «خودتون رقمی را پیشنهاد کنید! چقدر برای آن میخواهید؟»

آهسته در گوشم میگوید: «ما میگیم صد و پنجاه گولدن!»

من سرم را تکانی داده و به فکر فرو میروم. میدیدم، من مدت درازی از اینجا دور بوده و وفق دادن دوباره ام کار چندان آسانی نیست. برای یک جفت کفش و یا جوراب حاضر بودم مبلغ زیادی بپردازم، زیرا که پاهای لختم بخاطر پابرهنه گذشتن از خیابان های خیس به طور وحشتناکی سردشان شده بود. اما کسی در اطاق نبود که پابرهنه نباشد.

بعد از گذشت چند ساعت مرا به اداره شماره 285، اطاقF19 میبرند. نگهبان این بار کنار من میماند؛ او خود را میان من و کارمند قرار میدهد. به نظرم چنین می آید که باید او مقامی بلند پایه باشد.

او شروع میکند به حرف زدن: «شما خود را در موقعیت واقعاً بدی قرار داده اید. شما در این شهر بدون داشتن مجوز اقامت به سر میبرید. همانطور که شما هم حتماً مطلع اید برای این جرم سخت ترین مجازات در نظر گرفته شده است.»

من تعظیم کوچکی میکنم و میگویم: «لطفاً اجازه بدهید، من تنها از شما یک خواهش کوچک دارم. برای من ثابت شده است که حریف این اوضاع نیستم و وضعم هم مرتب در حال بدتر شدن است. – این امکان برایتان وجود دارد که مرا به مرگ مجکوم کنید؟ من به این خاطر از شما بیسار ممنون خواهم شد!»

کارمند عالی رتبه نگاه ملایمی به چشمهایم می اندازد و نرم میگوید: «متوجه میشوم. اما چه خوب میشد اگر همه مانند شما میبودند! در هر صورت شما میباید قبلاً جواز مردن تهیه کنید. آیا پول برای خرید آن دارید؟ چهار هزار گولدن قیمت آن است.»

«نه، این مقدار پول ندارم. من حاضرم هرچه همراه دارم بدهم. من اشتیاق بزرگی برای مردن دارم.»

او خنده ای غیر عادی میکند.

«با کمال میل باور میکنم، شما تنها کسی نیستید که این شوق را دارد. اما مردن چنین آسان هم نیست. آقای عزیز، شما به حکومت متعلقید و در برابر آن با دل و جان وظایفی به عهده دارید. این باید برای شما روشن باشد.

بعلاوه – من میبینم که نام شما را امیل سینکلر Emil Sinclair ثبت کرده اند. آیا شما همان سینکلر نویسنده میباشید؟»

ما به خیابانی میرسیم که تمام خانه های واقع در آن دارای تابلوهای سفید رنگی بودند و من بر روی آنها اسامی ادارات و ارقام و حروف الفبای نوشته شده در کنارشان را خواندم.

بر روی یکی از تابلوها نوشته شده بود <غیر نظامیان بیکار> و در کنارش شماره 42B487 نوشته شده بود.

داخل آن خانه می شویم. اطاقها مانند اطاقهای مرسوم ادارها بودند. در اطاق انتظار و راهروها بوی کاغذ، بوی لباس تر و هوای داخل اداره ها پیچیده بود. بعد از چندین سؤال به اطاق d72 تحویل و در آنجا مورد بازپرسی قرار میگیرم.

یک کارمند روبرویم ایستاده بود و از من بازپرسی میکرد. با لحنی تند میپرسد: «نمیتونید خبردار بایستید؟». من جواب میدهم: «نه». او میپرسد: «چرا؟» با خجالت جواب میدهم: «من آن را هرگز نیاموخته ام».

«بسیار خُب، آیا اقرار میکنید شما در حالی دستگیر شده اید که بدون جواز در حال قدم زدن بودید؟»

میگویم:«بله، این حقیقت دارد. من از لزوم داشتن جواز اطلاع نداشتم. میدانید، من مدت درازی بیمار بودم -.»

او با اشاره دست دلیلم را رد میکند. «جریمه شما این است که سه روز راه رفتن با کفش برایتان ممنوع میگردد. کفش هایتان را در بیاورید!».

من کفشهایم را در میآورم.

کارمند با وحشت فریاد میکشد: «عجب! عجب، شما کفش چرمی پوشیده اید! از کجا کفش ها را آورده اید؟ مگر کاملاً دیوانه شده اید؟»

«شاید از نظر عقلانی کاملاً نرمال نباشم، من خودم اما نمیتوانم دقیقاً قضاوت کنم. اما کفش را زمان درازیست که خریده ام.»

«مگر نمیدانید پوشیدن چرم به هر شکل آن برای اشخاص غیر نظامی اکیداً ممنوع است؟ - کفش شما اینجا میماند، آنها مصادره میشوند. ضمناً مدارک هویت خود را بار دیگر نشان دهید!»

خدای من، من مدارک هویت همراه خود نداشتم.

«یک سالی میشد که چنین چیزی برایم اتفاق نیفتاده بود!» کارمند پس از کشیدن آهی بلند پاسبانی را به داخل میخواند. «این مرد را به اداره 194، اطاق 8 میبرید!»

مجبور بودم پابرهنه از میان چندین خیابان بگذرم و بعد دوباره داخل ساختمان اداره دیگری شدیم، از میان راهروها عبور و بوی کاغذ و ناامیدی را استشاق کردیم، و بعد به داخل اطاقی هل داده شدم و مأمور دیگری که لباس نظامی بر تن داشت مشغول بازپرسی از من میگردد.

«شما در خیابان بدون مدارک هویت دستگیر شده اید. شما به دو هزار گولدن Gulden جریمه میشوید. من الساعه برایتان یک قبض رسید مینویسم.»

من مرددانه میگویم:«می بخشید، من این مقدار پول به همراه ندارم. نمیتوانید به جای جریمه نقدی من را چند وقتی زندانی کنید؟»

او با صدای بلند میخندد. «زندانی کنم؟ آقای عزیز شما چه خیال کرده اید؟ فکر میکنید ما مایلیم به شما غذا هم بدهیم؟ - نه، عزیز من، سخت ترین مجازات در انتظارتان خواهد بود اگر نتونید این رقم ناچیز را بپردازید. من باید شما را به پس دادن موقتی کارت اجازه اقامت محکوم کنم! خواهش می کنم کارت اجازه اقامتتان را به من بدهید!».

کارتی نداشتم.

مأمور حالا کاملاً گنگ شده بود. او دو همکار دیگر را به اطاق میخواند، درگوشی مدتی با آنها صحبت میکند، چندین بار مرا نشان میدهد، و همه مرا با هراس و تعجب زیاد نگاه میکنند. بعد دستور میدهد تا پایان مشورت مرا به زندان ببرند.

در واقع این تنها پبشترفتی بود که ذات جنگ خود بوجود آورنده آن بود، پیشترفتی که عاقبت تا اندازه ای مفهوم جنگ را نمایان می ساخت.

اکنون جهان به دو گروه تقسیم شده بود، دو گروهی که به نابودی یکدیگر برخاسته بودند، زیرا هر دو یک چیز را آرزو می کردند: رهایی دادن مظلومین، منسوخ کردن عمل قهرآمیز و برقرار سازی صلحی پایدار.

مردم در همه جا بر ضد صلحی بودند که احتمال تا ابد دوام آوردنش نمی رفت،– چون صلح جاودانه بدست آوردنی نبود، بنابراین جنگ جاودانه با قاطعیت ترجیح داده شد، و بی قیدی، همان بی قیدی ای که به بالون های مسلح اجازه می داد تا از ارتفاعی وحشتناک دور دعای خیرشان را بر روی صالحین و ظالمین ببارانند، و کاملاً با مفهوم این جنگ مطابقت می کرد.

بعلاوه این جنگ هم مانند جنگهای پیشین با تجهیزات قابل توجه اما نامناسب ادامه داده می شد. ارتش و تکنسین ها با فانتزی اندکشان بعضی وسائل مرگ آفرین را اختراع کرده – اما آن خیالبافی که بالون های بذرپاش مکانیکی را طرح ریزی کرد، آخرین نفر از نوع خود بوده است؛ زیرا از آن به بعد فرهنگیان، خیالبافان، شاعران و رویائیها از علاقه خود به جنگ هرچه بیشتر و بیشتر کاسته بودند.

همانطور که گفته شد این جنگ به عهده ارتش و تکنسین ها واگذار شده بود و به این دلیل پبشترفت کمی داشت. ارتش ها با مقاومتی باور نکردنی در همه جا روبروی هم ایستادند، و با وجود آنکه کمبود مواد خام باعث شده بود که نشانه ها و سردوشی ِ ارتشی ها دیکر فقط از نوع کاغذیش به آنها داده شود، اما این از شجاعتشان خیلی هم نکاست.

خانه ام را در حالیکه قسمت هایی از آن بوسیله گلوله های شلیک شده از هواپیما ویران گشته بود یافتم، اما میشد هنوز در آن خوابید. در هر حال هوا مضطرب و سرد بود.

خاک، قلوه سنگ ها و کپک های نمناک نشسته بر دیوارها باعث ناخشنودیم می شوند، و من خیلی زود دوباره خانه را ترک کرده تا کمی پیاده روی کنم.

از میان بعضی از کوچه های شهر که در مقابسه با قبل از جنگ بسیار زیاد تغیر کرده بود می گذشتم. دیگر هیچ مغازه ای در شهر دیده نمیشد. خیابان ها بدون روح بودند.

زمان درازی از قدم زدنم نمی گذشت، مردی با کلاهی که نمره ای فلزی بر رویش نصب شده بود به طرفم آمد و از من پرسید چه می کنم. من گفتم در حال قدم زدن هستم.

او: آیا اجازه دارید؟ من متوجه حرف او نشدم، بعد از رد و بدل شدن یکی دو جمله از من خواست به دنبال او به اولین شهرداری سر راه بروم.

 اگر جنگ دو سال دیگر طول بکشدwenn der Krieg noch zwei Jahre dauert 

 نوشته ایست از هرمن هسه که در سال 1917 به چاپ رسید.

از هنگام جوانی عادت داشتم گاه به گاه ناپدید شوم و خود را برای تر و تازه شدن درون جهانی دیگر گم کنم؛ بعد به دنبالم می گشتند و پس از چندی مرا مفقود اعلام میکردند، و همواره هنگامیکه عاقبت دوباره بازمی گشتم، شنیدن قضاوت های به اصطلاح  علمی در باره من و >غیبتم<- یا غروب کردن هایم برایم لذت بخش بود.

در حالیکه من کاری نمی کردم بجز آنچه سرشتم را خشنود می ساخت - آنچیزی را که دیرتر و یا زودتر بیشتر انسان ها توانا به انجامش خواهند گشت، در پیش این مردم عجیب نوعی پدیده به چشم می آمدم؛ در چشم بعضی به عنوان یک جن زده و به چشم بعضی دیگر به عنوان کسیکه استعداد داشتن نیروی معجزه در خویش را داراست.

بگذریم، من دوباره برای مدتی غایب بودم. حضور در زمان حال پس ازگذشت دو/سه سالی از جنگ هیجانش را از دست داده بود و من خود را برای بازگشت تحت فشار قرار دادم تا از آن جا دور شده و هوای دیگری تنفس کنم.

از راه همیشگی آن لایه ای را که در آن زندگی می کنیم ترک کرده و مانند مهمانی در لایه دیگر اقامت گزیدم.

من مدت زمانی در گذشته های دور سیر می کردم، ناراضی در میان خلق ها و زمان ها در جستجو بودم، به صلیب کشیدن های متداول را دیدم، تجارت کردن را، ترقی ها و اصلاحات بر روی زمین را دیدم، بعد درون کیهان خزیده و مدتی کناره گیری پیشه کردم.

در سال 1920 وقتی دوباره بازگشتم می بایست مأیوسانه مشاهده کنم که خلق ها در همه جا با همان لجبازی احمقانه در جنگ با هم هستند. بعضی از سرحدها پس و پیش شده بودند، بعضی از مناطق دست چین شده تمدن های قدیمی بلندآوازه موشکافانه ویران گردیده بودند، اما با تمام این ها ظاهراً چیزی در روی زمین خیلی هم تغیر نکرده بود.

بزرگ بود ترقی در برابری بر روی زمین. حداقل در اروپا تمام کشورها طوری که من شنیدم کاملاً برابر به چشم می آمدند. همینطور تفاوت مابین هادیان جنگ و بی طرفان در جنگ هم تقریباً بطور کامل از میان رفته بود. از زمانی که به تیر بستن غیر نظامیان به صورت خودکار بوسیله بالون را اجرا کردند، بالون هایی که از فاصله 15000 تا 20000 متری از سطح زمین گلوله هایشان را شلیک می کردند، از آن زمان مرزهای کشورها با وجودیکه سخت مراقبت میشدند، تا اندازه ای غیر واقعی گشته بودند. احتمال به خطا رفتن چنین شلیک هایی مبهم از هوا بقدری زیاد بود که فرماندهان کاملاً خشنود بودند وقتی قلمرو خود را گلوله باران شده نمی دیدند، و به خود زحمت این را نمی دادند که چه تعداد از بمب هایشان بر روی کشورهای بیطرف و یا کشورهای متحد فرو می ریزند.

همانطور که گفته شد، کنولگه در واقع به این مردم نمی خورد. او با آن صورت قرمز و آرام و اندام پهن اش کاملاً بر عکس برادران گیاه خوار دیگر _که اغلب لاغر و نگاهی ریاضت کشیده داشتند و بیشترشان لباسی رویایی بر تن و موهای خود را تا پایین شانه بلند کرده و زندگی خویش را به عنوان متعصبین، مقلدین و فدائیان ایده های ویژه خود می گذراندند_ به چشم می آمد.

کنولگه زبانشناس و میهن پرست بود و نه افکار و ایده های اصلاح طلبانه اجتماعی این برادران گیاه خوار و نه نوع زندگی غیر عادی آنها برایش جالب بود.

تیپ او طوری بود که در کنار ایستگاه های راه آهن و ایستگاه های کشتی در لوکارنو locarno و یا پالانزا Pallanza خدمتکاران هتل های شیک برخلاف همیشه که هر رسول گیاه خوار کلم قمری ای را از راهی دور می توانستند بو بکشند به او اما با اطمینان هتل هایشان را توصیه می کردند و کاملاً متعجب می گشتند وقتی که یک چنین آدم آراسته و محترمی چمدانش را به دست یک خدمتکار تالیسیایی Thalysia ویا سِرسی Ceres و یا به خر بران تپه حقیقت Monte Verità می داد.

با این وجود او با گذشت زمان خود را در این محل غریب کاملاً سالم و سر حال حس می کرد. او فردی خوشبین بود، آری، تقریباً کسی که زندکی را هنرمندانه می گذراند. و به تدریج در بین نبات خوارانِ تمام کشورها که به آن مکان آمده بودند، بخصوص در میان فرانسویان و برخی از دوستداران صلح و گونه سرخان دوستانی پیدا کرد که در کنارشان می توانست سالاد تازه و هلوی خود را بدون مزاحمت و همراه با گفتگوی سر میز غذا آسوده خاطر بخورد، بدون آنکه متعصبی اصولگرا مخلوط خوار بودنش را و یا یک بودیست برنج خوار بی اعتنا بودن او به مذهب را سرزنش کند.

روزی چنین اتفاق می افتد که دکتر کنولگه ابتدا بوسیله روزنامه ها و بعد مستقیماً از دوستانش خبر تأسیس انجمن بزرگ بین المللی گیاه خواران را می شنود، انجمنی که قطعه زمین بزرگی در آسیای صغیر خریداری کرده و از تمام برادران گیاه خوار جهان دعوت به عمل آورده بود تا با قیمت بسیار مناسب به عنوان مهمان و یا برای همیشه آنجا ساکن گردند. مؤسسین این انجمن مردانی از گروه های ایده آلیست گیاه خوار آلمانی، هلندی و اتریشی بودند که سعی شان تشکیل نوعی صهونیسم گیاه خواران بود تا بتوانند برای طرفداران و مقلدین ایمانشان سرزمینی در محلی از جهان که شرایط طبیعی برای یک زندگی ایده آل و مناسب حال آن ها را دارا باشد خریداری کرده و آنجا را به صورت خودگردان اداره کنند. 

<عاقبتِ دکتر کنولگِه> Doktor Knölges Ende نوشته ای از هرمن هسه که در سال 1910 به چاپ رسید.

آقای دکتر کنولگه دبیر دبیرستان که قبل از موعود خود را بازنشسته و تمام وقت اش را صرف تحقیق زبانشناسی کرده بوده است، محققاً اگر روزی نفس تنگی و رماتیسم اش او را برای یک دوره استراحت پزشکی همراه با رژیم غذایی برنمی انگیزاند هرگز در ارتباط با گیاه خواران و گیاه خواری قرار نمی گرفت.

نتیجه این دوره بقدری عالی بود که او از آن به بعد هر ساله چندین ماه، معمولاً در جنوب، در یکی از آسایشگاه ها و یا پانسیون های گیاهخواری به سر می برد، و با وجود ضدیت داشتن با هرچه غیر معمول و عجیب و غریب است با افرادی به معاشرت برخاست که مناسب او نبودند و ملاقات های نادر و اجتناب ناپذیرشان به خانه خود را ابداً دوست نمی داشت.     

دکتر کنولگه در بعضی از سال ها در فصل بهار و اوایل تابستان و گاهی هم در ماه های پاییز زندگی خود را در یکی از پانسیون های دوستانه گیاهخواری که تعدادشان کم هم نبود، در کنار سواحل جنوبی فرانسه و یا Lago Maggiore گذراند. او با انسان های مختلفی در این مکان ها اشنا شد و به بعضی از چیزها عادت کرد؛ به کسانیکه پابرهنه راه میرفتند و حواریون مو بلند، به متعصبین روزه گیری و غذاهای لذیذ گیاهی، و در این آخرین عادت دوستانی نیز یافته بود، و چون غذاهای سنگین یرایش ایجاد درد و زحمت می کردند و برایش ممنوع بود، بنابراین در خوشخوراکی خود را در قلمرو میوه و سبزیجات آموزش داده بود.

به هیچ وجه  مطلقاً به هر سالاد کاسنی ای قانع نبود و همیشه پرتقال ایتالیایی را بر پرتقال کالیفرنیایی ترجیح می داد. بعلاوه برای او گیاهخواری چندان مهم نبود و فقط وسیله ای بود برای معالجه در حین استراحت همرا با رژیم غذایی و حداکثر گهگاهی برای تمام آن مشتقات زبانی جدید در حیطه گیاهخواری از خود شوق نشان می داد، مشتقاتی که برای او به عنوان زبان شناس عجیب و غریب بودند: خام خوار، میوه خوار، گیاه خوار و مخلوط خوار!

خودِ دکتر متعلق به گروه مخلوط خواران بود، زیرا نه تنها میوه و سبزی جات خام بلکه پخته آنها و همچنین غذاهای تهیه شده با شیر و تخم مرغ را هم می خورد. و از اینکه گیاه خواران حقیقی و بیش از همه خام خواران ناب و متعهد از این کار او متنفرند بی خبر نبود. اما او خود را از دعواهای متعصبانه این برادران دور می داشت و برخلاف بعضی از همکاران، بخصوص اتریشی ها که موقعیت خود را بر روی کارت ویزیت هم می ستودند، تعلق خود به طبقه مخلوط خواران را تنها با اعمال اش نشان می داد.

آه کوتاهی کشیدم. از قرار معلوم این مرد جوان مایل نبود کار را برایم آسان سازد. مقررات را بهانه قرار داده بود و بر اجرای آن اصرار می ورزید.

در جوابش گفتم «بدیهی ست، من دقیقاً آگاهم که نه تنها ماساگاتها قدیمی ترین، پرهیزکارترین، متمدن ترین و در عین حال شجاع ترین مردم موجود جهانند، که ارتش ملیونی شکست ناپذیری دارند، که دارای بزرگترین ناوگان جهانی اند و دارای شخصیتی شکست ناپذیر و همزمان از بامحبت ترین مردم گیتی می باشند، زنهایشان از زیباترین زنهای جهانند و مدارس و تأسیسات عمومیشان سرمشق تمام دنیاست، بلکه نیز بر دیگر خلق های بزرگ و معتبر و غیر معتبر جهان در مقام فضیلت والاترند، طوری که در برابر خارجی ها به احساس برتر بودن خود اهمیتی نداده و مهربان و شکیبا از هر بیگانه فقیری انتظار دارند تا خود را با آنکه از کشوری بی اهمیت تر می باشند همسطح ماساگاتها احساس کنند.

من در این باره اهمال نکرده و در کشورم صادقانه در باره آن خواهم نوشت.»

راهنمایم مهربانانه می گوید «بسیار عالی، شما در واقع هنگام برشمردن فضایل ماساگاتها حق مطلب را، یا بهتر است بگویم حقایق مطلب را خوب ادا کردید.

می بینم که آگاهی شما از آنچه در ابتدا به نظر می آمد بهتر است، و از صمیم قلب آمدن شما به کشور زیبایمان را خوشآمد می گویم. اما هنوز بعضی از جزئیات برای کامل کردن شناسایی شما ضروریند. آنچه بخصوص جلب توجه ام را کرد این است که شما از دو دستآورد بزرگ ما سخنی به میان نیاوردید: از ورزش و از مسیحیت. آفای عزیز، این یک ماساگاتی بود که در مسابقه بین المللی پرش از پشت با چشمان بسته رکورد جهان را با 11,098 شکست.»

مؤدبانه اضافه می کنم «کاملاً درست است، مگر می شود آن را از یاد برد! اما شما به آئین مسیحیت هم به عنوان رشته ای که خلق شما رکورد دار آن است اشاره کردید. اجازه دارم از شما خواهش کنم که کمی در این باره روشنم کنید؟»

مرد جوان می گوید «بسیار خُب، من فقط می خواستم اشاره ای کنم به این که اگر شما در باره این نکته در سفرنامه تان به نحو عالی و دوستانه چند سطری بنویسید حتماً مقبول ما واقع خواهد گردید. ما برای مثال در شهر کوچکی کنار کوه ارس یک کشیش پیر داریم که در سراسر زندگی خود 63000 بار مراسم عشاء ربانی را به جا آورده است، و در یک شهر دیگر کلیسای مشهور و مدرنی وجود دارد که همه چیز آن از سیمان است، و در حقیقت از سیمان های بومی: دیوارها، مناره، کف زمین، ستون ها، محراب ها، سقف، حوض غسل تعمید، منبر و غیره.

همه چیز از سیمان است، حتی شمعدان ها و جعبه اعانات.»   

در نزد ماساگاتها Bei den Massageten اثری‎ست از هرمن هسه که در سال 1927 به چاپ رسید.

گرچه بدون شک وطنم _ اگر که در حقیقت وطنی داشته باشم، از تمام کشورهای جهان از لحاظ راحتی و تجهیزاتِ با شکوه برتر است، با این وجود اخیراً یکبار دیگر شوق مهاجرت را احساس کردم و سفری به سرزمین دور دست ماساگاتها Massageten جاییکه از زمان کشف باروت دیگر هرگز نرفته بودم انجام دادم.

مشتاق بودم ببینم تا چه اندازه این خلق معروف و دلیر که جنگجویانش بر کوروش کبیر پیروز گشته بودند در این میانه تغیر کرده و خود را با رسوم زمان حال تطبیق داده است.

و حقیقتاً که توقع من از ماساگاتهای شرافتمند بیش از حد نبود. مانند تمام کشورهایی که خود را پیشرفته به حساب می آورند بلندپروازند و تازگی ها هم خبرنگاری به استقبال هر غریبه ای که خود را به مرز آن ها نزدیک کند می فرستند _ حتی اگر این غریبه ها افرادی برجسته، شایان احترام و ممتاز نباشند، و مسلماً برای این مردم خاص بستگی به مقام آن ها خیلی بیشتر حرمت قائل می گردند.

این نوع از مهمانان اگر بوکسور و یا قهرمان فوتبال جهان باشند از طرف وزیر بهداشت؛ و اگر قهرمان شنا باشند از طرف وزیر فرهنگ، و اگر صاحب مدال رکورد شکنی جهان باشند از طرف پرزیدنت و یا معاونش استقبال می گردند.

برای استقبال از من اما مراسمی آنچنانی لازم نبود، و چون من یک نویسنده هستم فقط یک خبرنگار ساده برای استقبال از من به مرز فرستاده شده بود، یک مرد جوان، پسندیده و با قامتی زیبا که از من قبل از ورود به داخل کشور تقاضا کرد شرح کوتاهی از جهانبینی و به ویژه عقیده ام در باره ماساگاتها را بیان کنم.

بنابراین در این میان این رسم زیبا هم در اینجا معمول شده بود.

می گویم «آقای عزیز، به من که بر زبان باشکوهتان به طور ناقص مسلطم اجازه دهید به ضروری ترین ها قناعت کنم. بدیهی ست که جهانبینی من مانند جهانبینی مردم کشورهایی ست که به آن سفر میکنم. آنچه مربوط به شناخت مردم و کشور بلند آوازه شماست از کتاب کلیو Klio اثر هرودوت بزرگ Herodot سرچشمه گرفته است. تحسینی عمیق برای شجاعت ارتش قدرتمند و برای یادگار معروف آن شهبانوی قهرمانتان تومیریس Tomyris قائلم، افتخار بودن در کشور شما را نیز مدت ها پبش از این داشته ام و حال می خواهم این دیدار را پس از سالها باز زنده کنم.»